Τυπικά χαρακτηριστικά των χωρών των χαλιών Ανατολής

Τα μεγαλύτερα κέντρα παραγωγής χαλιών στον κόσμο βρίσκονται στην Ανατολή . Η Περσία , το Πακιστάν , το Αφγανιστάν , η Τουρκία , η Ινδία , η Κίνα , το Νεπάλ , ο Καύκασος , φτιάχνουν ονομαστά χαλιά . Ονόματα πόλεων π.χ. Tabriz , φυλών π.χ. Belutch , περιοχών π.χ. Herati ή ακόμη και χωριών, ταυτίζονται με σχέδια χαλιών. Θα αναφέρουμε μερικά γενικά χαρακτηριστικά των χώρων αυτών.

 

ΠΕΡΣΙΑ

Ο προσδιορισμός “Περσικό”, είναι ο πιο διαδεδομένος , όταν γίνεται λόγος για ένα χαλί. Τα περσικά , θεωρούνται τα καλύτερα στον κόσμο . Και πράγματι , αυτή είναι η μια όψη του νομίσματος . Η άλλη όψη είναι , ότι η κάθε χώρα έχει τις καλές ποιότητες και τις λιγότερο προσεγμένες ποιότητες χαλιών . Αυτό συμβαίνει και με τα περσικά χαλιά .

Η χώρα της Περσίας άλλαξε το όνομά της το 1935 και έγινε IRAN . Αλλά η πρώτη της ονομασία , έμεινε σαν προσδιορισμός στα χαλιά της . Καλοδουλεμένα , περσικά χαλιά , έχουν γίνει αιώνες τώρα , αντικείμενα τέχνης , εμπορίου και αξιόλογης επένδυσης .

Τα περσικά χαλιά μπορεί να είναι μεγάλα , όπως ένα ARDEBIL , αλλά και πολύ μικρά, όπως είναι τα χαλιά προσευχής .

Τα σχέδια και τα μεγέθη στα περσικά χαλιά είναι , είτε στρογγυλά και λουλουδάτα, που φτιάχνονται στις πόλεις ή γεωμετρικά , που φτιάχνονται στα χωριά .

Βαθύ μπλε χρώμα – το εθνικό χρώμα της χώρας – κόκκινο βυσσινί , είναι τα χρώματα που κυριαρχούν.

Το σχήμα των χαλιών, είναι περισσότερο παραλληλόγραμμο παρά τετράγωνο. Είναι συχνό φαινόμενο στα περσικά χαλιά , τα ποικίλα θέματα με παραστάσεις κυνηγίου και λουλουδιασμένους κήπους . Ένα ξακουστό περσικό χαλί είναι της προσευχής . Αυτά τα ατομικά ή οικογενειακά χαλιά ξεκίνησαν από την Περσία και χρησιμοποιούνται από τους Μουσουλμάνους πιστούς , πέντε φορές την ημέρα . Το χαλί, στην προσευχή του πιστού, έχει σκοπό, να τον προστατεύσει από την βρωμιά κατά τη στιγμή που ακουμπά το κεφάλι του στο έδαφος και κάνει το ναμάζι του. Όλα τα χαλιά της προσευχής , έχουν μια καμάρα που η κατεύθυνση της είναι πάντα προς τον ιερό τόπο – σύμφωνα με τους Μουσουλμάνους – της Μέκκας .

ΑΦΓΑΝΙΣΤΑΝ

Όλα τα χαλιά που υφαίνονται σε αυτή τη χώρα , έχουν διάφορες αποχρώσεις του κόκκινου, κυρίως , χρώματος. Αυτά τα χαλιά , είναι προϊόν των νομαδικών φυλών και γι’ αυτό το λόγο, είναι, σπανίως , μεγάλου μεγέθους .Τα σχέδια , συνήθως είναι παραλλαγές του οκταγωνικού χαρακτηριστικού μοτίβου “GUL” . Αφγανικά χαλιά , υφαίνονται επίσης , από τους νομάδες ΤΟΥΡΚΟΜΑΝ, έχουν την ίδια εμφάνιση, με μόνη διάφορα το τραχύτερο και μακρύτερο πέλος .

ΠΑΚΙΣΤΑΝ

Το 1947 , το Πακιστάν ανεξαρτητοποιήθηκε από την Ινδία και σήμερα βρίσκεται στις πέντε πρώτες χώρες παραγωγής χαλιών. Τα χαλιά που υφαίνονται στο Πακιστάν, από οικοτεχνίες , επηρεάζονται, ως αναφορά, τα σχέδια και την τεχνική, από Πέρσες, Τουρκομάνους ταπητουργούς που ήρθαν στο Πακιστάν, κατά την περίοδο βασιλείας του Μεγάλου Ακμπάρ, το 1550 . Τα Πακιστανικα, αναγνωρίζονται από την ποικιλία και γυαλάδα των χρωμάτων , την επανάληψη του χαρακτηριστικού μοτίβου της Μπουχάρας και την ούγια τους . Ολόκληρα χωριά με έναν ή περισσότερους αργαλειούς σε κάθε σπίτι, διατηρούν την ταπητουργία , σε επίπεδο οικοτεχνίας . Η Λαχώρη και το Καράτσι αποτελούν τα μεγαλύτερα κέντρα ταπητουργίας .

ΤΟΥΡΚΙΑ

Από εδώ κατάγονται τα πιο λεπτοδουλεμένα μεταξωτά χαλιά του κόσμου – τα γνωστά HEREKE – που κοσμούσαν τα παλάτια των Σουλτάνων . Τα Τούρκικα χαλιά , εύκολα διακρίνονται από τα Περσικά . Τα σχέδια είναι αρκετά συχνά γεωμετρικά και για θρησκευτικούς λόγους , αποφεύγεται η απεικόνιση ζώων και ανθρώπων . Παρ’ όλα αυτά , βρίσκονται χαλιά με απεικονίσεις ζώων . Το κυρίαρχο χρώμα είναι το κεραμιδί . Στα χαλιά προσευχής όμως χρησιμοποιούν το ιερό , πράσινο χρώμα .

ΙΝΔΙΑ

Τα χαλιά κόμβων , εισήχθησαν στην Ινδία από την Περσία και την Κίνα . Τα πρώτα σχέδια ήταν Περσικά , αλλά σιγά – σιγά , οι Ινδοί ταπητουργοί , ανάπτυξαν τις δικές τους απεικονίσεις , με παραστάσεις από την καθημερινή τους ζωή . Τα χρώματα , είναι πιο έντονα από ότι στα περσικά χαλιά , με τάση προς τα παστέλ . Στην Ινδία , βρίσκουμε φθηνά , εντυπωσιακά , μεταξωτά χαλιά ( με επεξεργασμένη μέταξα ) , που όμως η αντοχή τους , είναι ανάλογη της τιμής τους .

ΚΙΝΑ

Τα χαλιά που υφαίνονται στην Κίνα είναι εντελώς διαφορετικά στα θέματα από εκείνα που παράγουν οι Ισλαμικές χώρες .

Δεν υφαίνονται από νομάδες , αλλά από οργανωμένα εργαστήρια και βιοτεχνίες . Τα θέματα αυτών των χαλιών , είναι με λιγότερη φαντασία και πιο λιτά . Η ποιότητά τους , ποικίλλει , από τα χονδρά 5/8 της ίντσας , πάχους πέλους , μέχρι τα πιο λεπτά μάλλινα και μεταξωτά .

Τα μεταξωτά , μάλλινα και μαλλινομέταξα είναι αντιγραφές των Περσικών και τουρκικών σχεδίων και υφαίνονται τα τελευταία 15 – 20 χρόνια , με απόλυτη ακρίβεια και σε πολύ καλή ποιότητα . Σε αυτά όμως , οι Κινέζοι , “κατηγορούνται” για έλλειψη έμπνευσης .

Στοιχεία από την κινέζικη κουλτούρα , τους αυτοκράτορές της , καθρεφτίζονται συχνά στα χαλιά της , που σπανίως έχουν θρησκευτικό χαρακτήρα . Τα χρώματα στα ανάγλυφα χαλιά είναι παστέλ (υπάρχουν πάνω από 600 αποχρώσεις χρωμάτων )

ενώ τα σχήματα τους είναι συχνά στρογγυλά και οβάλ , αλλά στην πλειοψηφία τους παραλληλόγραμμα .

ΝΕΠΑΛ

Πολλά από τα Θιβετιανά , χειροποίητα χαλιά , παράγονται στο Νεπάλ , όπου Θιβετιανοι υφαντουργοί εγκαταστάθηκαν . Η τέχνη της ύφανσης στο Θιβέτ , χρονολογείται στον έβδομο αιώνα , όταν το ανατολικό Τουρκεστάν υποτάχθηκε στο Θιβέτ και υφαντουργοί του πέρασαν στο Νεπάλ . Τα σχέδια έχουν απλή τάση , με βαθιές θρησκευτικές έννοιες – βουδιστικές . Τα χρώματα απεικονίζουν τα χρώματα των εποχών , γκρι , καφέ , πράσινα , και κόκκινα .